Ben jij Loyaal aan je ouders ten koste van jezelf?
Kinderen zijn van nature loyaal aan hun ouders en voorouders. Die loyaliteit is zó sterk dat zij, zelfs wanneer ouders tekortschieten of pijn veroorzaken, overeind blijft.
Loyaliteit is een diep en vaak onbewust mechanisme binnen familiesystemen.
Een systeem wil heelheid ervaren. Wanneer die heelheid ontbreekt of onvoldoende aanwezig is geweest, vraagt dat op een later moment alsnog om aandacht. De vraag is dan: wie binnen het systeem gaat die last dragen?
Wanneer cliënten bij mij in coaching komen, weten zij vaak nog niet dat hun probleem mogelijk te maken heeft met loyaliteit. Zij benoemen bijvoorbeeld klachten of symptomen zoals:
Ik heb moeite met het stellen van grenzen.
Ik cijfer mezelf regelmatig weg.
Ik zorg voortdurend voor anderen. ‘Als zij gelukkig zijn, ben ik dat ook.’
Ik voel me schuldig wanneer ik voor mezelf kies. Word ik egoïstisch?
Ik ervaar veel stress en ben enorm vermoeid. Ik mis de vreugde van het leven.
Ik trek relaties aan waarin oude familiepatronen terugkomen.
Ik loop vast in mijn werk.
Ik heb burn-outklachten.
Ik ervaar een grote innerlijke onrust.
Ik saboteer succes, liefde of geluk uit loyaliteit aan het familiesysteem. “Wie ben ik om gelukkig en succesvol te mogen zijn?”
Vanuit deze symptomen onderzoek ik welke dynamieken aanwezig waren in het systeem van herkomst. Denk bijvoorbeeld aan vragen als:
Waren er oorlogservaringen binnen het familiesysteem?
Is er verlies geweest van kinderen of ouders? Denk ook aan abortus of miskramen.
Was er sprake van armoede?
Was er sprake van een scheiding?
Speelde verslaving een rol? Wat mocht er niet gezien worden en moest worden onderdrukt?
Was er sprake van uitsluiting?
Waren er geheimen of taboes?
Speelden traumatische gebeurtenissen een rol?
Vanuit de informatie die ik ontvang, ontstaat een beeld van het systeem waarin de cliënt is opgegroeid. Via een opstelling onderzoek ik vervolgens hoe het zit met de systemische wetten: Binding, Volgorde en Geven en Ontvangen. (Nadere uitleg over deze wetten vind je op: Sta jij op de juiste plek) of: Iedereen hoort erbij deel 1 of Iedereen hoort erbij deel 2)
Het gesprek voorafgaand aan de opstelling
In het gesprek vertelde zij mij over haar verleden. Ze was opgegroeid met een vader die er eigenlijk nooit was geweest en met een moeder die alleen voor haar zorgde. Op jonge leeftijd had haar vader het gezin verlaten. Daarna was er nooit meer contact geweest tussen haar en haar vader.
Terwijl ze vertelde, voelde ik de boosheid en het verdriet die onder haar woorden lagen.
Het Familie systeem zichtbaar maken
Ik besloot haar systeem van herkomst op te stellen. Ze koos een poppetje voor zichzelf en zette zichzelf aan de zijkant neer. Toen ik haar vroeg om haar vader een plek te geven in de opstelling, viel ze lange tijd stil.
Ze keek me aan en zei: ‘Als ik mijn vader nu een plek geef in de opstelling, doe ik mijn moeder tekort. Dan doe ik echt afbreuk aan alles wat zij heeft moeten doorstaan.’
Hier werd een diepgewortelde loyaliteit richting haar moeder zichtbaar.
Ik liet een stilte vallen. De tranen schoten in haar ogen. Ze vertelde hoe het vroeger was gegaan en hoe zij samen met haar moeder als het ware een besluit had genomen om samen de strijd van het leven aan te gaan.
Na ruimte te hebben gegeven aan het verdriet en de pijn, zei ik rustig: “Wanneer we systemisch kijken, heeft iedereen binnen een systeem recht op een plek. Dus ook je vader.”
Ik keek haar liefdevol aan om te voelen of ze deze woorden kon toelaten.
“Hij is er nooit voor mij geweest,” antwoordde ze boos.
Ze vertelde verder en op een diepe laag voelde ik hoeveel zij haar vader had gemist.
Mijn cliënt had haar vader uitgesloten. Alsof hij niet meer bestond. Maar systemisch gezien is dat onmogelijk. Een vader uitsluiten betekent in zekere zin ook jezelf voor vijftig procent uitsluiten en dat heeft vaak grote gevolgen voor het verdere leven.
Wanneer iemand wordt buitengesloten, kan de energie binnen het systeem niet vrij stromen. Mensen moeten dan vaak enorm hun best doen om dingen voor elkaar te krijgen. Het leven voelt zwaar en stroperig.
“Je hoeft absoluut niet goed te keuren wat je vader heeft gedaan,” zei ik rustig. “Maar je hebt hem wel een plek te geven.”
“Mag ik in plaats van mijn vader mijn stiefvader opstellen?” vroeg ze. “Hij heeft mij opgevoed. Híj is mijn vader.”
“Je stiefvader kunnen we straks zeker opstellen,” antwoordde ik, “maar eerst gaan we je biologische vader een plek geven.”
“Hij verdient het niet om vader genoemd te worden,” zei ze boos.
Het was duidelijk hoe groot haar innerlijke worsteling was rondom loyaliteit en insluiten.
“Je biologische vader krijgt plek één,” zei ik. “Samen met je moeder heeft hij jou het leven gegeven. Daarom heeft hij recht op zijn plek.”
Ik liet opnieuw een stilte vallen en zag iets in haar veranderen.
“Je stiefvader krijgt straks ook een plek,” vervolgde ik. “Hij krijgt plek twee.”
“Doordat je vader is weggegaan, kon je stiefvader in jouw leven komen. Ze mogen er allebei zijn. Ieder op hun eigen plek en met hun eigen verantwoordelijkheid.”
Ze zuchtte diep in en uit. Dit was een pijnlijk proces voor haar.
Langzaam pakte ze het poppetje van haar vader vast. Met gebogen hoofd zocht ze naar een plek in de opstelling. Uiteindelijk zette ze hem neer en bleef er met een rustige blik naar kijken. Zachtjes zei ik: “Papa, ik heb je zo gemist.”
Ze knikte en opnieuw kwamen de tranen. We bleven samen stil bij het gevoel dat zich aandiende. Daarna was het tijd om haar moeder een plek te geven. Drie keer raden waar die kwam te staan. Het beeld was direct duidelijk.
Je kunt pas echt vrij worden wanneer je jouw eigen plek inneemt
In deze opstelling werd zichtbaar dat mijn cliënt onbewust lasten, emoties, overtuigingen en verantwoordelijkheden van eerdere generaties was gaan dragen.
Vanuit liefde en loyaliteit was zij naast haar moeder gaan staan en had zij haar kindplek opgegeven.
“Ik heb nooit echt het gevoel gehad dat ik kind heb mogen zijn,” vertelde ze.
Systemisch gezien stond deze vrouw op de verkeerde plek. Ze droeg verantwoordelijkheden die niet van haar waren. Dat had als gevolg dat zij zich voortdurend verantwoordelijk voelde voor het geluk van anderen.
Binnen haar eigen gezin trok ze alle taken naar zich toe. Op haar werk deed ze precies hetzelfde. Het gevolg was dat ze doodmoe was geworden en grote zorgen met zich meedroeg die niet van haar waren.
Dit zijn diepe processen die tijd vragen om werkelijk te kunnen integreren.
Een paar dagen later stuurde ze mij een bericht. Ze had een foto opgezocht van haar vader en moeder en deze een plek gegeven in haar slaapkamer. Ze vertelde dat ze gesprekken voerde met de foto’s en haar ouders had verteld dat zij vanaf nu haar eigen leven ging leven.
In de sessie daarna hebben we dit thema verder uitgewerkt.
Wanneer ik haar nu zie, zie ik een totaal andere vrouw. Een vrouw die heeft geleerd niemand meer uit te sluiten, maar te erkennen wat er is geweest. Een vrouw die iedereen zijn of haar eigen plek laat innemen én iedereen zijn of haar eigen verantwoordelijkheid laat dragen.
Voor haar voelt dat als een wereld van verschil.
Heeft dit blog je geraakt en wil jij ook kijken naar je familie systeem? Op de website kun je het contactformulier invullen. Je kunt dan gratis en vrijblijvend komen kennismaken. Ook vind je op de homepage van mijn website een knop met een opgenomen podcast van Jomare. Op google vind je reviews van cliënten, zodat je een beeld krijgt van hoe de coaching wordt ervaren en wat het oplevert. Je bent heel erg welkom.